Udostępnij

Choroba zwyrodnieniowa stawów wiedzie do upośledzenia sprawności ruchowej.
Wśród przyczyn wymienia się zużywanie się elementów stawu. Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym to zjawisko jest zaburzona równowaga procesów biochemicznych w chrząstce stawowej. Wyrazem tego może być stan zapalny stawu.

Choroba zwyrodnieniowa stawów wiedzie do upośledzenia sprawności ruchowej.
Wśród przyczyn wymienia się zużywanie się elementów stawu. Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym to zjawisko jest zaburzona równowaga procesów biochemicznych w chrząstce stawowej. Wyrazem tego może być stan zapalny stawu.

W przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów obserwujemy zmiany w morfologii i metabolizmie komórek macierzy zewnątrzkomórkowej. Efektem tego zjawiska są zmiany struktury chrząstki stawowej, jej degradacja, degradacja kości podchrzętnej z tworzeniem osteofitów i cyst podchrzęstnych. Błona maziowa jest zmieniona zapalnie.

We wczesnych etapach choroby na terenie chrząstki stawowej dochodzi do hypertrofii chondrocytów, zwiększenia ich aktywności anabolicznej, zatem dochodzi do wzrostu zawartości proteoglikanów macierzy zewnątrzkomórkowej.

Kiedy mamy do czynienia z zaawansowanym stadium choroby aktywność chondrocytów obniża się na skutek nasilenia się lokalnego procesu zapalnego i działania samych cytokin zapalnych w miejscu toczącego się zapalenia.

Współczesna diagnostyka choroby opiera się na wykonaniu badań obrazowych: radiogramów, rezonansu magnetycznego. W przypadku badań rtg wykrywamy zmiany już zaawansowane. Rezonans magnetyczny pozwala na uwidocznienie na przykład zmian chrząstki stawowej.

Chorobę zwyrodnieniową stawów można diagnozować w oparciu o biochemiczne wskaźniki, które dodatkowo pozwalają prognozować przebieg choroby, ocenić jej progresję, a także monitorować efekty leczenia.

Stosując biochemiczne wskaźniki/markery w diagnostyce choroby zwyrodnieniowej stawów odzwierciedlamy aktualną dynamikę przemian chrząstki, kości podchrzęstnej i błony maziowej.

Do typowych/swoistych wskaźników metabolizmu chrząstki należą:

  • propeptydy kolagenu typu IIA-PIIANP (marker tworzenia),
  • C-, N-końcowe telopeptydy kolagenu typu II CtxII, NtxII (markery degradacji),
  • fragmenty łańcucha alfa kolagenu typu II – C2C (marker degradacji).

Do innych w tej grupie należą także oligomeryczne białko macierzy chrząstki COMP, proteoglikany czy siarczan keratanu oraz siarczan chondroityny.

Oznaczanie markerów metabolizmu, kolagenu typu II, w moczu i surowicy pacjenta stały się przedmiotem badań naukowców, którzy uważają, że wzrost jego stężenia wiąże się z progresją choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.

Wśród wskaźników stanu zapalnego błony maziowej wymienia się kwas hialuronowy, glikoproteinę YKL-40, białko C-reaktywne oraz metaloproteinazy tkankowe i ich inhibitory.

W codziennej pracy posiłkujemy się wskazówkami specjalistów, analizą zdjęć rtg, wynikami badań laboratoryjnych płynu stawowego.
Podsumowując ocenę zaawansowania choroby zwyrodnieniowej stawów na podstawie badania płynu stawowego należy w tym materiale biologicznym pobranym do badania oznaczyć biochemiczne wskaźniki degradacji chrząstki z wskaźnikami zapalenia (hsCRP, metaloproteinazy (MMP-1, MMP-3) i cytokiny (IL-1, IL-6, TNF-alfa).

Taka złożona ocena postępów choroby (progresja/regresja) wydaje się być kompleksowym połączeniem wielu metod i daje lepsze efekty monitorowania skuteczności leczenia.

 

Tabela nr1. Przedstawia wskaźniki biochemiczne stosowane w diagnostyce laboratoryjnej choroby zwyrodnieniowej stawów.
 

Wskaźniki biochemiczne
Wskaźnik biochemiczny Swoistość tkankowa Swoistośc funkcjonalna

Propeptyd N-końcowy kolagenu typu IIA-PIIANP
 

 Chrząstka – kolagen typu II
 
 tworzenie
 C-, N-końcowe telopeptydy kolagenu typu II- CtxII, NtxII
 
 chrząstka – kolagen typu II
 
 degradacja
 
 Fragmenty łańcucha alfa kolagenu typu II- C2C
 
 chrząstka – kolagen typu II
 
 degradacja
 
 Oligomeryczne białko macierzy chrząstki – COMP
 
 Białko niekolagenowe syntetyzowane przez chondrocyty i synowiocyty
 
degradacja
 
 proteoglikany
 
 chrząstka
 
degradacja
 
 Siarczan keratanu
 
 chrząstka
 
 degradacja
 
 Siarczan chondroityny
 
 chrząstka
 
 tworzenie/degradacja
 
 kwas hialuronowy
 
 błona maziowa
 
 proces zapalny
 
 Glikoproteina YKL-40  brak swoistości
 
 proces zapalny w błonie maziowej
 
hsCRP  brak swoistości
 
 proces zapalny w błonie maziowej
 
 Metaloproteinazy tkankowe-MMPS i inhibitory TiMPS
 
 brak swoistości
 
 proces zapalny w błonie maziowej
 
 Interleukiny prozapalne
 
 brak swoistości
 
 proces zapalny w błonie maziowej
 

 

 

autor:

Grzegorz Lewandowski

autor: Marcin.Banasinski
link:


Udostępnij

Komentarze

komentarze