Udostępnij

Masaż ortopedyczny jest rozwinięciem medycyny ortopedycznej – dziedziny, która powstała na początku XX wieku dzięki pracy dr James’a Cyriax’a. Dr Cyriax rozwinął system metod dokładnie oceniających i leczących urazy tkanki miękkiej niewymagających interwencji chirurgicznej.

Masaż ortopedyczny jest rozwinięciem medycyny ortopedycznej – dziedziny, która powstała na początku XX wieku dzięki pracy dr James’a Cyriax’a. Dr Cyriax rozwinął system metod dokładnie oceniających i leczących urazy tkanki miękkiej niewymagających interwencji chirurgicznej.

Pojęcie masażu ortopedycznego zostało po raz pierwszy użyte przez Whitney Love, wiodącego nauczyciela masażu (i felietonistę Masage Todayj). Ta metoda leczenia ma kilka różnorodnych cech, które odróżniają ją od innych form masażu. Tradycyjnie dzielą się one na trzy główne kategorie: teoria, ocena i leczenie. We wspomnianym wypadku skupimy się na teorii, a w drugiej części poruszymy temat oceny i leczenia.

Założenia teoretyczne

Aby stosować masaż ortopedyczny efektywnie, masażysta musi mieć ogólne rozumienie anatomii, kinezjologii i mechaniki ciała. Powinien również zaznajomić się z różnorodnością innych podstawowych pojęć, między innymi z pięcioma zagadnieniami, które zostaną tutaj omówione. Są to: przylegająca tkanka bliznowata, ograniczenia mięśniowo-powięziowe, rozluźnienie więzadła, bezpośrednie i pośrednie przyczyny bólu, ból rzutowany.

Przylegająca tkanka bliznowata

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy że przyczyną większości chronicznych bólów mięśni, ścięgien, więzadeł, powięzi i stawów jest słabe ocieplenie i powtarzające się tarcie przylegającej tkanki bliznowatej. Pewna ilość owej tkanki umiejscowionej odpowiednio jest normalną formą gojenia się. Działa ona jak klej sczepiający razem ze sobą rozdarte włókna. Natomiast gdy tkanki goją się tworząc przypadkową, bezładną macierz przylegającą, zazwyczaj dochodzi do ich regularnego rozrywania i pojawiania się bólu.

Gdy używamy części ciała, która doświadczyła urazu i odczuwamy ból, znaczy to często, że rozrywamy źle uformowaną tkanką bliznowatą, co stymuluje wytwarzanie się dodatkowej tkanki. Sekretem efektywnego leczenia jest przerwanie tego cyklu ciągłego rozrywania tkanek. Poza likwidowaniem przylegających tkanek bliznowatych, które już powstały, musimy zapobiec tworzeniu się kolejnych powiązań w przyszłości, upewniając się, że leczenie ma miejsce w połączeniu z całym zakresem ruchu.

Ograniczenia mięśniowo-powięziowe

Każda komórka, każde wrzecionko nerwowo-mięśniowe, każde ścięgno i każde więzadło jest otoczone powięzią. Ograniczenia mięśniowo-powięziowe są wynikiem urazu, jak również są wynikają ze złej postawy lub nieodpowiednich nawyków ruchowych, które to predysponują daną osobę do większych problemów urazowych i bólu w przyszłości. Dlatego więc umiejętność określenia i efektywnego leczenia ograniczeń mięśniowo-powięziowych jest ważna dla każdego masażysty ortopedycznego.

Rozluźnienie więzadła

Więzadła powinny być naprężone, aby utrzymywać razem nasze kości w odpowiednim ustawieniu i aby ograniczać ruchy, które mogłyby być szkodliwe. Struktury te powinny być nieco, ale nie zbytnio elastyczne. Gdy więzadła są nienaturalnie rozluźnione, tracimy integralność naszych stawów. Kości przez „luźne więzadła” powoduja utratę  stabilności postawy, co zwiększa ryzyko urazu. Więzadła mogą być rozluźnione z przyczyn dziedzicznych, mogą się takie stać nagle w wyniku wypadku lub przez lata złej postawy i rozciągania się starych przylegających tkanek bliznowatych powstałych przy poprzednich urazach. Gdy rozluźnienie więzadła występuje z przyczyn dziedzicznych, wykwalifikowany masażysta doradzi klientowi unikanie nadwyrężania stawów oraz pracę nad rozwijaniem i utrzymywaniem dobrej postawy, a także wzmacnianiu gorsetu mięśniowego. Kiedy rozluźnienie więzadła pojawia się w efekcie przylegania tkanki bliznowatej powstałej w wyniku wypadku lub urazu, terapeuta zlokalizuje tę tkankę i zaproponuje leczenia mające na celu wyeliminowanie lub zmniejszenie rozluźnienia, tak aby zapobiec dalszej kontuzji. Takie leczenie opiera się na tarciu, pracy nad obszarami mięśniowo-powięziowymi, rozciąganiu, utrzymywaniu sprawności fizycznej, masażu, terapii zastrzykowej i tym podobnych.  

Bezpośrednie i pośrednie przyczyny bólu

Pełny plan leczenia musi być nastawiony nie tylko na bezpośrednie przyczyny bólu klienta, ale również na te pośrednie. Bezpośrednimi przyczynami są fizyczne urazy takie jak: nadwyrężone włókna ścięgna, zapalenie kaletki maziowej, dysk uciskający nerw i tym podobne. Kiedy problem zostanie rozwiązany, ból znika. Pośrednimi przyczynami będą: wrodzone cechy, które sprawiają, że dana osoba ma skłonność do kontuzji. Na przykład rozwinięta kifoza w odcinku piersiowym kręgosłupa utrudnia ruch ramienia za głowę bez żadnego nadwyrężenia, ostatnie 15 stopni tego ruchu występuje na wysokości klatki piersiowej. U osoby z kifozą piersiową, taki stan może być pośrednią przyczyną nadwyrężenia ścięgien w obrębie stawu ramiennego. Podobnie nieprawidłowe ustawienie kolan lub stóp u młodego atlety mogą być pośrednią przyczyną zwichnięcia kostki. Oczywiście poprawienie postawy człowieka nie wyleczy kontuzji, jednakże razem z odpowiednim leczeniem np. kostki, pomoże w uniknięciu urazu w przyszłości.

Ból rzutowany

Ból rzutowany to ból odczuwany poza swoim źródłem, na przykład ból szyi odczuwany w ramieniu lub dalej z ramienia w ręku, czy ból okolicy lędźwiowej odczuwany w udzie lub w goleni. Z medycyny ortopedycznej można dowiedzieć się, że jakiekolwiek jest źródło ból rzutowanego, „zachowuje się” on według poniższych reguł:

  1. Ból kieruje się daleko na zewnątrz. Kontuzje przekazują ból zazwyczaj z linii pośrodkowej na zewnątrz, a nie odwrotnie. Na przykład uraz ramienia może wywoływać ból w przedramieniu, ale uszkodzenie nadgarstka nie przekaże bólu do ramienia.
  2. Ból rzutowany nie przekracza linii pośrodkowej. Na przykład uraz po prawej stronie części lędźwiowej może przekazywać ból do prawego, ale nie do lewego pośladka czy nogi. Jeśli klient stwierdza, że ból przechodzi z jednej strony części lędźwiowej do drugiej, oznacza to, że mamy do czynienia z urazem po obu stronach ciała.
  3. Ból jest wysyłany za pomocą dermatomu. Każdy nerw rdzeniowy unerwia konkretny obszar ciała, który jest znany jako dermatom. Ból rzutowany pojawiający się w jednym z dermatomów jest czasem spowodowany przez uciskanie nerwu unerwiającego. Zazwyczaj jednak ból pochodzi z innego obszaru dermatomu w kontuzjowanym mięśniu, ścięgnie, więzadle lub części powięzi. Określenie czy odczucie bólu rzutowanego pochodzi z uszkodzonego nerwu lub z innej struktury tkanki miękkiej jest jednym z głównych celów diagnozy ortopedycznej.
  4. Stopień zaawansowania kontuzji jest proporcjonalny do zakresu przekazywania bólu. Na przykład poważny uraz szyjny może wysyłać ból aż do samych dłoni, podczas gdy nie tak ciężkie uszkodzenie będzie odczuwalne nie dalej niż w obszarze przedramienia.

Ból rzutowany dezorientuje wielu terapeutów. Jednak po poznaniu kilku konkretnych sposobów w jaki dane urazy wywołują ból, sytuacja polepsza się. Na przykład więzadło krzyżowo-guzowe w miednicy przekazuje ból do tylnej części uda i łydki, aż do pięty, mięsień pośladkowy średni wysyła ból do bocznej części łydki, więzadło międzypoprzeczne na odcinku C7 przekazuje ból do niższej części szyjnej środkowej, aż do granicznej części łopatki.

Razem te pięć istotnych zasad ukierunkowuje diagnozę i leczenie w masażu ortopedycznym.

Wkrótce zapraszamy na cz.2


Udostępnij

Komentarze

komentarze