Udostępnij

Manipulacja powięzi jest terapią manualną, która została rozwinięta przez Luigi’ego Stecco, włoskiego fizjoterapeutę z północnych Włoch. Metoda ta ewoluowała przez ostatnie 35 lat poprzez badania i praktykę w leczeniu dużej liczby pacjentów z problemami układu mięśniowo-szkieletowego.

Manipulacja powięzi jest terapią manualną, która została rozwinięta przez Luigi’ego Stecco, włoskiego fizjoterapeutę z północnych Włoch. Metoda ta ewoluowała przez ostatnie 35 lat poprzez badania i praktykę w leczeniu dużej liczby pacjentów z problemami układu mięśniowo-szkieletowego.

            Terapia skupia się na powięzi, w szczególności na mięśniowej powięzi głębokiej, w tym na omięsnej zewnętrznej i postrzega układ mięśniowo-powięziowy jako trójwymiarową ciągłość. W ostatnich latach we współpracy z Wydziałem Studiów Medycznych Uniwersytetu René Descartes Paris V we Francji i z Uniwersytetem w Padwie we Włoszech, dr Carla Stecco i dr Antonio Stecco prowadzili obszerne badania nad anatomią i histologią powięzi poprzez dysekcję niezabalsamowanych zwłok. Dysekcje ulepszyły istniejący wcześniej model biomechaniczny opracowany przez Luigi’ego Stecco (1,2) dostarczając nowe dane histologiczne i anatomiczne.

            Technika ta przedstawia pełny model biomechaniczny, który pomaga w rozszyfrowaniu roli powięzi w chorobach układu mięśniowo-szkieletowego. Podstawą tej techniki jest określenie konkretnego obszaru powięzi w związku z danym ograniczonym ruchem. Gdy tylko bolesny ruch jest określony, wskazuje się szczegółowy powiązany z nim punkt powięzi i poprzez odpowiednią jego manipulację próbuje się przywrócić prawidłowy ruch.

            Analizując anatomię mięśniowo-szkieletową, Luigi Stecco zauważył, że ciało można łatwo podzielić na 14 odcinków i że każdy z nich jest w zasadzie wspierany przez sześć części mięśniowo-powięziowych składających się z jedno i dwustawowych jednokierunkowych włókien mięśniowych oraz ich głębokiej powięzi (razem z omięsną zewnętrzną) i stawu, który jest poruszany w jednym kierunku na jednej płaszczyźnie. Liczne włókna mięśniowe pochodzą z tej samej powięzi (3,4), a z kolei przyczepy mięśniowo-powięziowe rozciągają się pomiędzy różnymi grupami mięśni tworząc pasma mięśniowo-powięziowe. Zatem, jednokierunkowe części mięśniowo-powięziowe są łączone przez zrost mięśniowo-ścięgnisty i dwustawowe włókna, tak aby powstały pasma mięśniowo-powięziowe.

            Podczas gdy część powięzi jest przyczepiona do kości, inny jej fragment może się zawsze swobodnie przesuwać. Ten ostatni element powięzi pozwala przyczepności mięśni lub wektorom mięśniowo-powięziowym spotkać się w konkretnym punkcie zwanym wektorowym ośrodkiem koordynacji (5). Lokalizacja każdego z ośrodków została określona dzięki wzięciu pod uwagę sumy sił wektorowych zaangażowanych w wykonanie każdego ruchu. Sześć ruchów wykonanych na trzech przestrzennych płaszczyznach rzadko występuje osobno, a częściej są one połączone, aby stworzyć pośrednią trajektorię. Aby zsynchronizować te złożone ruchy, inne konkretne punkty powięzi (zazwyczaj te powyżej troczków) zostały wskazane, a następnie określone jako ośrodki połączenia.  

Powięź jest zbudowana z falisto ułożonych włókien kolagenowych i innych elastycznych włókien umiejscowionych na odrębnych warstwach. Na każdej warstwie włókna są ułożone w różnym kierunku. Dzięki swoim „pofalowanym” włóknom kolagenowym, powięź może się rozciągać, a następnie dzięki elastycznym włóknom może ona wrócić do swojego pierwotnego stanu. Biorąc pod uwagę, że powięź przystosowuje się do rozciągliwości mięśnia, nie jest ona w stanie przekazywać siły w taki sposób jak ścięgno czy  rozcięgno. Jeśli te histologiczne i funkcjonalne różnice nie są wzięte pod uwagę, można wtedy pomylić powięź z rozcięgnem lub podobnie nie odróżnić głębokiej powięzi od podskórnej tkanki łącznej (powięź powierzchowna). Podskórna tkanka łączna tworzy bardzo elastyczną, ślizgającą się błonę niezbędną do regulacji termicznej, wymian metabolicznych i ochrony naczyń i nerwów, podczas gdy głęboka powięź otacza mięśnie i ich rozcięgna aż do miejsca, gdzie styka się ono z kością.

            Wyżej wymienione badania anatomiczne ukazały jednak różnice pomiędzy głęboką powięzią tułowia, a powięzią kończyn (6). Pierwsza jest zbudowana z trzech warstw, gdzie każda zawiera lub otacza różne grupy mięśni, mianowicie warstwa powierzchowna (mięsień najszerszy grzbietu, mięsień pośladkowy wielki, mięśnie skośne zewnętrzne), warstwa środkowa (mięsień zębaty tylny dolny i górny, mięsień biodrowo-żebrowy) i warstwa głęboka (mięśnie międzykolcowe, mięśnie międzypoprzeczne, mięsień wielodzielny, mięsień poprzeczny brzucha). W kończynach głęboka powięź jest szczególnie gęsta przypominając rozcięgno, a ponadto jest dobrze zbudowana łącząc i synergizując mięśnie dolnej kończyny przez jej włókna kolagenowe ułożone w sekwencjach i spiralnych układach.

            Można wysunąć hipotezę, że bogato unerwiona powięź (7) mogłaby pozostać w stanie spoczynku od naprężenia dzięki różnym włóknom mięśniowym, które są z nią powiązane. Dzięki temu optymalnemu stanowi lub podstawowemu naprężeniu powięzi, wolne zakończenia nerwowe i receptory wewnątrz tkanki powięziowej są naładowane, tak aby odbierać jakąkolwiek zmianę w naprężeniu, a zatem jakikolwiek występujący ruch ciała.

Sądzi się, że powięź jest zaangażowana w propriocepcję i obwodową kontrolę motoryczną w ścisłej współpracy z centralnym układem nerwowym.

Konsekwencja terapeutyczna

            Powięź jest bardzo rozległa więc byłoby nieodpowiednio i trudno zajmować się jej całym obszarem. Lokalizacja szczegółowych punktów lub kluczowe obszary mogą uczynić manipulację bardziej efektywną. Dokładna analiza połączeń mięśniowo-powięziowych oparta na rozumieniu anatomii powięzi może dostarczyć wskazówek co do miejsc, w których przede wszystkim należałoby zacząć interweniować. Jakakolwiek niefizjologiczna zmiana głębokiej powięzi mogłaby wywołać modyfiakcję naprężenia mięśnia wzdłuż danego powiązanego pasma wywołując nieprawidłową aktywację receptorów nerwowych, nieskoordynowane ruchy i będące ich skutkiem nocyceptywne impulsy afertywne. Głęboki masaż tych konkretnych punktów (ośrodek koordynacji, ośrodek połączenia) ma na celu przywrócenie równowagi napięciowej. Naprężenie może rozciągać się wzdłuż pasma mięśniowo-powięziowego, więc ciągłość mięsiniowo-powięziowa może mieć związek ze skierowaniem bólu wzdłuż kończyny lub w jej okolicach nawet w przypadku nieobecności specyficznego zaburzenia korzeni nerwowych. W praktyce klinicznej powszechne są przypadki bólu podobnego do bólu rwy kulszowej oraz szyi i karku bez wykrywalnego podrażnienia korzenia nerwowego (8).

            Niniejsza technika pozwala pracować terapeutom w odległości od faktycznego miejsca występowania bólu, które to często jest zaognione z powodu niefizjologicznego naprężenia. Dla każdej części mięśniowo-powięziowej zostało określone funkcjonowanie obszaru gdzie ból jest powszechnie odczuwalny, miejsce to znane jest jako ośrodek odczuwania. Ważne jest, abyśmy przywiązywali uwagę do przyczyny bólu, wracając do pochodzenia tego nietypowego napięcia lub bardziej do ośrodka koordynacji i ośrodka połączenia znajdujących się w głębokiej powięzi. 

Autor:

Luigi Stecco

Podobne tematy:

Manipulacja tkankami miękkimi w bólu w okolicy miednicy – przegląd technik


Udostępnij

Komentarze

komentarze