Udostępnij

…Celem jest ciało tak skoordynowane,
aby poruszało się z minimalnym wysiłkiem
i maksymalną wydajnością, nie poprzez
siłę mięśni ale przez zwiększoną
świadomość tego jak funkcjonuje…
Moshe Feldenkrais

…Celem jest ciało tak skoordynowane,
aby poruszało się z minimalnym wysiłkiem
i maksymalną wydajnością, nie poprzez
siłę mięśni ale przez zwiększoną
świadomość tego jak funkcjonuje…
Moshe Feldenkrais

Mózg ludzki ma zdolność ciągłego tworzenia nowych lepszych, wzorców ruchowych w czasie całego życia.

Obserwujemy to gdy dziecko uczy się obracać, raczkować i chodzić. Jednak z wiekiem zwykle przestajemy rozwijać nasz potencjał. Zamiast tego cały czas korzystamy z naszych starych wzorców ruchowych, nawet gdy przestały być dla nas użyteczne. Z czasem, stałe powtarzanie tych ruchów może prowadzić do przeciążenia stawów i mięśni, powodować dolegliwości bólowe, wady postawy i zwyrodnienie stawów.

Podobne zasady odnoszą się także do innych aspektów ludzkiego działania jak sposoby myślenia, zachowanie w grupie, postrzeganie siebie i otaczającego nas świata i wiele innych.

Metoda Feldenkraisa opiera się na, niespotykanej nigdzie indziej w przyrodzie, możliwości uczenia się. Dzięki temu możliwy jest ciągły rozwój naszego potencjału. W Metodzie Feldenkraisa ruch, (który najłatwiej podlega świadomej kontroli) wykorzystywany jest jako środek do tego rozwoju. Jest to zatem metoda reedukacji ruchowej, samopoznania i rozwoju swojego potencjału poprzez ruch.

Ze względu na to, że jest to metoda edukacyjna używamy pojęć uczeń – nauczyciel a nie pacjent – terapeuta. Nie znaczy to, że metoda nie ma właściwości terapeutycznych. Stosuje się ją w pracy z osobami, które czy to w wyniku wypadku, choroby czy bezruchu straciły możliwość satysfakcjonującego poruszania się. Dotyczy to zarówno schorzeń na podłożu neurologicznym jak i ortopedycznym. Korzyści z tej metody odniosą również osoby w pełni sprawne fizycznie, a które pragną rozwinąć swój potencjał ruchowy, poruszać się sprawniej, z mniejszym wysiłkiem czy z większą gracją. Jak sam twórca metody powtarzał : w wyniku jej stosowania ; niemożliwe staje się możliwym, możliwe staje się łatwym a łatwe staje się eleganckim;.

W Metodzie Feldenkraisa rozróżniamy dwa rodzaje pracy: pracę indywidualną i pracę grupową. Zajęcia grupowe nazywają się Awareness Through Movement czyli świadomość poprzez ruch a zajęcia indywidualne określa się jako Functional Integration czyli integracja funkcjonalna.

W pracy grupowej, uczestnicy prowadzeni są słownie przez specyficzne sekwencje ruchowe zwane lekcją ruchową. Lekcja taka trwa około 45 60 minut . Ruchy wykonywane są najczęściej w pozycji leżącej lub siedzącej i nacisk kładzie się na to aby wykonywać je w wygodnym dla każdego zakresie. W dużym stopniu metoda ta opiera się na doświadczaniu ruchu w sobie i siebie w ruchu a każdy uczestnik do pewnego stopnia eksperymentuje z własną interpretacją słów prowadzącego. W procesie tym uczniowie uświadamiają sobie swoje nawyki i tworzą nowe możliwości ruchowe, które mogą zastąpić stare sposoby poruszania się czy działania. Tematami lekcji mogą być m.in.: ruchy z różnych okresów rozwojowych takie jak obracanie się, raczkowanie, czy wstawanie. Lekcje mogą rozwijać się wokół konkretnej funkcji jak np. postawa, chodzenie czy oddychanie. Tematem również może być doświadczanie na sobie możliwości ruchowych związanych z konkretnymi mięśniami, stawami czy całymi wzorcami ruchowymi. Często też lekcje polegają na eksperymentowaniu z wyobraźnią i percepcją subtelnych zmian zachodzących podczas ruchu. Lekcje dostępne są dla każdego, bez względu na wiek czy stopień sprawności fizycznej. Niezależnie od tego czy wyczynowo uprawia się sport czy ma się problemy z poruszaniem, w tych zajęciach każdy może znaleźć coś dla siebie.

Zajęcia indywidualne opierają się na tych samych zasadach co zajęcia grupowe. Mimo iż często mają działanie lecznicze ( np. usunięcie dolegliwości bólowych), w założeniach nie jest to metoda lecznicza. Jest procesem edukacyjnym, który w sesjach indywidualnych opiera się na komunikacji niewerbalnej. Dotyk i delikatne ruchy są tu podstawą komunikacji. Skierowane są na usprawnienie funkcji, łatwości ruchu, koordynacji, zwiększenia świadomości samego/samej siebie oraz otaczającego świata.

Podczas zajęć indywidualnych nauczyciel delikatnie i w bezbolesnym zakresie manipuluje ciałem ucznia, prowadząc przez specyficzne sekwencje ruchowe. Uczeń w niekrępującym ruchów ubraniu leży lub siedzi na specjalnym stole a sesja trwa na ogół 45-50 minut. Celem jest stworzenie takich warunków dla ucznia aby uświadomił/a sobie swoje nawyki ruchowe oraz odkrył/a nowe możliwości poruszania się. Zajęcia indywidualne dostosowane są do konkretnych potrzeb danej osoby. Są przeznaczone zarówno dla osób, które poruszają się niezależnie jak i tych, które potrzebują pomocy w poruszaniu i np. miałyby trudności z uczestniczeniem w zajęciach grupowych.

Metoda Feldenkraisa w rehabilitacji ortopedycznej, neurologicznej oraz inne jej zastosowania.
Bóle pleców, kręgosłupa, stawów, bóle mięśniowe , te dolegliwości często wynikają z nawykowego sposobu poruszania się, często przeciążającego pewne struktury poza możliwości samoregeneracji organizmu. Odkrycie i przełamanie tych nawyków prowadzi do bardziej równomiernego rozłożenia obciążeń i zmniejszenia dolegliwości bólowych.
***
Złamania i zwichnięcia często prowadzą do mechanizmów kompensacyjnych w innych częściach ciała. Mechanizmy te często trwają dłużej niż czas potrzebny do wyleczenia pierwotnego urazu. Przez wykonywanie lekcji Metody Feldenkraisa odkrywamy i często pozbywamy się tych mechanizmów kompensacyjnych, które raczej hamują niż wspomagają proces powrotu do pełnej sprawności. Likwidujemy w ten sposób wtórne źródło dolegliwości bólowych.
***
Wady postawy to nie tylko boczne skrzywienia kręgosłupa i płaskostopie. Wymogi życia i pracy w dzisiejszych czasach powodują, że równowaga między strukturą organizmu a siłami na nią działającymi jest zachwiana. Poprzez regularne stosowanie lekcji Metody Feldenkraisa uczymy się jak utrzymać ciało w przestrzeni tak, aby obciążenie przechodziło w jak największym stopniu przez szkielet a nie było utrzymywane przez mięśnie i więzadła. Prowadzi to do odciążania mięśni i znormalizowania ich napięcia a co za tym idzie zmniejszenia odchyleń struktury od optymalnego położenia. Moshe Feldenkrais mawiał, że ta metoda polega na odnalezieniu równowagi między siłą grawitacji a układem nerwowym. Przez wykonywanie lekcji Metody Feldenkraisa tak reorganizujemy układ nerwowy aby w sposób optymalny utrzymywał ciało w polu grawitacyjnym.
***
Stwardnienie rozsiane to choroba, na którą nie ma jak do tej pory pewnego leku. Osobom z tym schorzeniem Metoda Feldenkraisa oferuje możliwość odkrycia innego, nowego sposobu poruszania się. Takiego, gdzie zmniejsza się zarówno zużycie energii jak i obciążenie struktury organizmu ( oba te elementy są ze sobą nierozerwalnie połączone ). Poruszanie staje się łatwiejsze, lżejsze i przyjemniejsze.
***
Choroby reumatyczne i zwyrodnieniowe stawów. Wiadomo, że gdy siły przechodzące przez staw nie są skierowane optymalnie ( określa to precyzyjnie budowa anatomiczna stawu i kierunek ruchu ) powoduje to zwiększone obciążenie stawu. Przez regularne wykonywanie lekcji uczymy się jak poruszać się z mniejszym obciążeniem stawów. Może to doprowadzić do spowolnienia, zatrzymania lub nawet do odwrócenia procesu zwyrodnieniowego stawów (zależnie od stadium zaawansowania oraz rodzaju procesu chorobowego).
***
Stany pooperacyjne. Każda operacja jest dla organizmu pewnego rodzaju szokiem. Oczywiście im operacja rozleglejsza tym zmiany powstałe w jej wyniku są większe. Zwłaszcza operacje obejmujące układ kostno – mięśniowy mogą doprowadzić do kompensacyjnych zmian w strukturze ciała, do przykurczów tkanek, problemów z poruszaniem i dolegliwości bólowych. Czasem zmiany są na tyle rozległe, że organizm sam nie jest w stanie poradzić sobie z przystosowaniem się do nich. Przez wykonywanie lekcji na nowo tworzymy równowagę między strukturą ciała a siłami na nie działającymi.
***
Zaburzenia emocjonalne. Feldenkrais jako jeden z pierwszych był adwokatem jedności ciała, psychiki i umysłu. Każdemu ruchowi i działaniu w ogóle towarzyszą pewne ( uświadomione lub nie ) stany emocjonalne i umysłowe. Rozbudowanie swojego potencjału i repertuaru ruchowego zwiększa jednocześnie nasz potencjał zachowań na poziomie emocjonalnym czy umysłowym. Dzięki temu nawykowe do tej pory zachowania i reakcje mogą zostać zastąpione nowymi bardziej adekwatnymi do sytuacji.
***
Wylewy i udary : to schorzenia powstałe w wyniku częściowego uszkodzenia komórek mózgu. W zależności od rozległości i umiejscowienia uszkodzonego obszaru spotykamy się z różnymi ograniczeniami funkcji organizmu. Coraz więcej badań z dziedziny neurofizjologii potwierdza plastyczność układu nerwowego nawet po okresie wzrostu. Tworzenie nowych połączeń między komórkami nerwowymi zwiększa funkcjonalne możliwości. Metoda Feldenkraisa poprzez bodźce ruchowe i czuciowe stymuluje tworzenie nowych połączeń nerwowych co prowadzi do funkcjonalnej poprawy organizmu. Stopień poprawy oczywiście uzależniony jest od rozległości uszkodzenia ale funkcjonalna poprawa do pewnego stopnia jest zawsze możliwa.

[page-break]

Zastosowania metody Feldenkraisa w pracy z aktorami, tancerzami, sportowcami i muzykami

Coraz więcej aktorów, tancerzy, sportowców i muzyków odkrywa tę metodę jako sposób na poprawę swojej sprawności, doskonalenie swojego warsztatu pracy, wzbogacenie swojej ekspresji ruchowej i sposób na zapobieganie kontuzjom, pozbycie się bólów związanych z przeciążeniem organizmu.

Kilka aspektów pracy z tą grupą osób zasługuje na bliższą uwagę.
Wizerunek samego siebie. Wykonując lekcje Metody Feldenkraisa rozwijamy obraz samego siebie czyli to jak siebie postrzegamy, czujemy i jakie mamy wyobrażenie o sobie. Wiadomo, że sposób w jaki się zachowujemy i działamy jest uwarunkowany tym jaki mamy obraz samego siebie. Im bardziej wszechstronny i rozbudowany obraz samego siebie tym większy repertuar sposobów działania, bardziej adekwatnie potrafimy zachować się do zaistniałej sytuacji.

Każda lekcja stwarza nowe wyzwanie ruchowe. Wykonując taką lekcję uczymy się jak sprostać takim wyzwaniom. Kolejne, specyficzne sekwencje ruchowe pozwalają rozwinąć nasz potencjał ruchowy i wzbogacić nasz repertuar ruchowy. Zwiększona świadomość siebie (m.in. świadomość ciała, ruchu, przestrzeni) wraz ze zwiększonym repertuarem ruchowym wzbogaca naszą ekspresję . Między innymi mowa o ekspresji ruchowej i wokalnej, jako że głos jest również funkcją ruchową zależną od napięcia mięśni oddechowych, klatki piersiowej i kręgosłupa. Regularne zajęcia z Metody Feldenkraisa nawet w wymiarze 3 razy w tygodniu prowadzone są w wielu szkołach aktorskich na świecie m.in. w Nowym Yorku i Chicago. Feldenkrais przez lata współpracował z teatrem Petera Brooksa.

Kolejnym aspektem jest ten, że tancerze, sportowcy i (choć w mniejszym stopniu) aktorzy ciągle narażeni są na kontuzje. Świadomość ciała, ruchu i przestrzeni oraz umiejętność funkcjonalnie zdrowego (patrz opisy dotyczące rehabilitacji) przenoszenia ciężaru ciała w polu grawitacyjnym pozwalają na zmniejszenie ryzyka kontuzji.

Tutaj też należy wspomnieć o muzykach, którzy spędzając długie godziny przy instrumencie w niezmienionej często niesymetrycznej pozycji narażeni są na przeciążenia mięśni i stawów prowadzące często do chronicznych bólów. Praktykowanie Metody Feldenkraisa zmniejsza to ryzyko umożliwiając jednocześnie bardziej harmonijny ruch. W regularnych zajęciach tej metody uczestniczą m.in. członkowie orkiestry symfonicznej w San Francisco. Na corocznych letnich obozach muzycznych w Tanglewood w USA lekcje Metody Feldenkraisa są stałym punktem programu. Yehudi Menuhin nie krył swojego podziwu dla możliwości płynących ze stosowania tej metody i sam przez wiele lat brał lekcje od Moshe Feldenkraisa.

Jest to tylko przykładowa i do tego bardzo skrótowa lista możliwych zastosowań Metody Feldenkraisa. Możliwości jej są nieograniczone ponieważ nieograniczone są możliwości układu nerwowego do podwyższania jakości swojego funkcjonowania.

Na koniec pragniemy jeszcze raz podkreślić, że w założeniach nie jest to metoda lecznicza lecz edukacyjna. Zajęcia nie są zorientowane na żadną konkretną jednostkę chorobową czy dolegliwość. Niezależnie od diagnozy poprawa jakości ruchu może przynieść ulgę każdej osobie. Pamiętaj, najpierw skonsultuj się ze swoim lekarzem.

Źródło, zdjęcie:

http://www.metoda-feldenkraisa.pl/ 
(opracowanie : Jacek Paszkowski, Akademia Świadomego Ruchu)

dodane przez: shubohi

autor: Banasinski
link:


Udostępnij

Komentarze

komentarze