Udostępnij

„Masaż wczoraj i dziś” świetny artykuł napisany przez Pana Piotra Szczotkę…

„Masaż wczoraj i dziś” świetny artykuł napisany przez Pana Piotra Szczotkę…

Masaż wczoraj i dziś.

Każdy kto w pracy terapeutycznej styka się lub stosuje w terapii masaż, zdaje sobie sprawę jakim fenomenem jest dotyk, w tym przypadku jego usankcjonowana forma dająca możliwości profilaktyki zdrowia, usprawniania oraz leczenia. W masażu posługujemy się wieloma terminami, jest wiele określeń i samych metod. Obecnie udokumentowanych jest około 30 metod masażu bądź metod profilaktyczno-terapeutycznych, w których masaż jest jednym z elementów. Wśród różnorodnej terminologii ostatnio najczęściej występuje podział ze względu na kryteria zastosowania masażu.

Dlatego też najczęściej mówimy o masażu: leczniczym (usprawniającym, rehabilitacji), kosmetycznym (pielęgnacyjnym, modelującym), relaksacyjnym (odprężającym, uspokajającym) oraz sportowym. Wyodrębniane nurty to masaż w odnowie psychosomatycznej czyli możliwość zastosowania masażu w profilaktyce i leczeniu zmian w tkankach miękkich wywołanych stresem lub też negatywnymi stanami emocjonalnymi. Do nowych nurtów należy też specyficzne zastosowanie masażu w medycynie estetycznej, zwłaszcza w profilaktyce i leczeniu defektów estetycznych. Aby zrozumieć rozwój masażu oraz jego najnowsze trendy, należy zaznajomić się z kilkoma faktami z historii masażu.
 

Krótka Historia masażu.

Historia masażu jest tak stara jak ludzki, świadomy dotyk. Nie wiemy dokładnie kiedy człowiek rozpoczął odkrywanie fenomenu jakim jest ludzki dotyk. Zapewne u zarania dziejów podczas długich zimowych nocy, w jaskiniach odkryto, iż pocieranie ciała powoduje przyjemne doznania ciepła. Podczas długich wędrówek ludów matka tuliła i głaskała swoje dziecko, uspokajając je. Innym razem biegnąc po sawannie, po skaleczeniu nogi nasi przodkowie doszli do wniosku, iż głaskanie okolic zranionych miejsc przynosi ulgę. Historią masażu jak i medycyny zajmują się historycy, ale i sami masażyści, zgłębiający fenomen ludzkiego dotyku. Każde badania historyczne, muszą mieć na wstępie jasno określony cel, a więc w tym przypadku kwintesencje masażu. Definiowanie go nie jest łatwe, tym bardziej, iż rozwijał się w wielu kulturach równocześnie, a także i dziś istnieją różne nazwy, podziały, kategorie. Dla osób wychowanych w zachodnim kręgu kulturowym podstawowe pojęcia to masaż klasyczny, szwedzki, w zdecydowanej mierze kojarzony jako masaż leczniczy. Dla osób z krajów azjatyckich masaż utożsamiany jest nie z pojedynczym zabiegiem, ale z danym systemem zachowania zarówno zdrowia psychicznego jak i fizycznego, czasem także w powiązaniu z aspektem energetycznym a nawet duchowym.

W krajach anglojęzycznych obok pojęcia therapeutic massage – masaż leczniczy, stosują pojecie body work – określające różne metody "pracy z ciałem" w tym i masażu. W innych krajach te same metody są zaliczane do tzw. innych metod fizykalnych a kończąc na zastosowaniu w psychoterapii, w pracy poprzez ciało.

Podstawą zrozumienia fenomenu masażu, jest wyzbycie się eurocentrycznego lub też egoistycznego podejścia do tematu – jakoby zachodnie metody masażu były bardziej skuteczne i znormalizowane – i podejście do zjawiska jako przebogatego doświadczenia całej ludzkości. Z drugiej strony potrzebne jest odmitologizowanie pojęcia " masaże wschodnie", które pochodzą co prawda ze wspólnych źródeł, ale czasem diametralnie się różnią.

Ponadto faktem jest, iż w Europie mamy do czynienia zaledwie z elementami oraz modyfikacjami wielu metod, wyjętym z kontekstu. A w wielu przypadkach praktykowanie orientalnych metod masażu jest dalekie od źródeł.

Istnieją różne podziały masażu. Jedne ze względu na zastosowanie: lecznicze, kosmetyczno-pielęgnacyjne, relaksacyjne, sportowe. Inny podział stanowi sposób wykonywania: manualny klasyczny, w środowisku wodnym czy też urządzeniami.

Spotykamy się także z różnicowaniem masażu ze względu na pochodzenie, kraj lub regionu: metody orientalne, wschodnie, masaże azjatyckie: najbardziej znane to:

Chiński masaż klasyczny, akupresura, Tui-na, japońskie Shiatsu w tym Zen Shiatsu, Hinduski Masaż Głowy oraz Masaż Ayurwedyjski, ponadto mamy regionalne terminy takie jak:
Masaż Tybetański, Wietnamski, Malezyjski, Singapurski, Indonezyjski, Taiski (Yoga) Masaż, Singapurski oraz Egipski i Berberyjski. Odmienną grupę stanowią Masaże Polinezyjskie oraz tradycyjny Masaż w Tureckiej Łaźni.

W wielu metodach terapeutycznych masaż jest częścią zabiegu, bywa też odwrotnie, niektóre metody masażu zawierają elementy ćwiczeń a nawet terapii manualnej. Nie jest to bynajmniej przyczyną nieporozumień, wprost przeciwnie, świadczy o skali pojęcia które bierze swój rodowód od – fenomenu ludzkiego dotyku.

W poniższym artykule pragnę skupić się na zaledwie kilku wydarzeniach związanych z masażem, także w kontekście wielokulturowym który przyśpieszył rozwój masażu, szczególnie w ostatnich wiekach. W kilku słowach pragnę także podkreślić polski wkład do rozwoju masażu, oraz uwagi dotyczące jego obecnego rozwoju. W wielu przypadkach możemy wydarzenia historyczne udokumentować, w innych zaś krótkie wzmianki na pewno nie zadowoliłyby profesjonalnego historyka.

Ufam, iż zarówno laik jak i terapeuta masażysta przyzna rację, iż fenomen masażu wymaga większej uwagi, zarówno ze względu na kilka tysięcy lat znajomości masażu jak i jego intensywny rozwój i wzrastające zainteresowanie. Ponadto, wierzę, iż wiele osób zda sobie sprawę jak poważną dziedziną jest masaż, zarówno w lecznictwie, relaksacji, kosmetyce i sporcie. Jedna ważna uwaga, masaż jest dziedzictwem całej ludzkości i stwierdzenie, iż ktoś "stworzył lub wynalazł" jakąś kolejną metodę masażu lub terapii jest nieadekwatnym pojęciem, zważywszy na fakt, iż "odkrywca" w tym przypadku czerpie doświadczenia i inspiracje od swoich poprzedników. Najczęściej związane to było z obserwacjami zjawisk fizjologicznych, somatycznych lub też psychosomatycznych, z ukierunkowaniem masażu na konkretny problem, np: ból mięśniowy, podrażnienie nerwów, stymulacja układu immunologicznego, problemów pojawiających się obrzęków czy też stresu, depresji, emocji.

Owszem, są udokumentowane prace świadczące o nowych, absolutnie rewelacyjnych odkryciach które wpłynęły na losy masażu i ludzi którzy go wykonują, jednak uważam, iż bardziej na miejscu jest użycie terminów: metoda autorska lub opracowanie metody masażu – niż – stworzenie metody. Niemniej jednak autorzy mają prawo do zachowania wyłączności i praw autorskich do danego opracowanie lub metody autorskiej, wszakże chodzi o wartość intelektualną która w większości krajów jest prawnie chroniona.

Dlatego też w masażu jest miejsce na nowe odkrycia i opracowania, zarówno
na "odkurzenie" prawie zapomnianych metod, jak widzimy to ostatnio na przykładzie wielu metod "przechowywanych" w rodzimej tradycji, np. różne masaże tybetańskie oraz indiańskie jak i opracowanie współczesnych technik, biorąc pod uwagę najnowsze odkrycia medycyny akademickiej w tym i psychologii.

W historii masażu miały także miejsce bardziej dramatyczne zjawiska, takie jak np. prześladowanie tradycyjnych metod leczenia, w tym i masażu, np. w Chinach i Tybecie. Na szczęście sytuacja diametralnie zmieniła się po latach 70-tych. Mamy także do czynienia ze swojego rodzaju krzywdą wyrządzoną danej tradycji masażu.

Przykładem jest różnorodny Masaż Tajski, który mimo swej wielowiekowej tradycji w świadomości wielu ludzi zachodu, jest kojarzony z praktykami erotycznymi. Dlaczego? Za sprawą – rozpoczętej w latach 70-tych – fali turystycznego zainteresowania Tajlandią, co z czasem niestety zaowocowało kojarzeniem masażu z procederem prostytucji.

Odrodzenie. Choć dzisiaj na nowo, intensywnie pracuje się nad wizerunkiem Tajskiego masażu, wiele czasu upłynie aby przebogaty masaż Tajski zajął zarezerwowane dla niego, nobilitowane, historyczne miejsce. Tym bardziej, iż jest to jeden z tradycyjnym masaży opartych na głębokim współczuciu względem drugiego człowieka.

autor: Banasinski
link:


Udostępnij

Komentarze

komentarze