Udostępnij

Masaż za pomocą lodu lub aplikatorów do lodu zalicza się do działu krioterapii.

Masaż za pomocą lodu lub aplikatorów do lodu zalicza się do działu krioterapii.

Aby rozróżnić dwa pojęcia trzeba zaznaczyć, że krioterapia (np. lód, ciekły azot) to stosowanie zimna poniżej 0 stopni Celsjusza natomiast zimnolecznictwo to stosowanie zimna o temperaturze do 15 stopni Celsjusza (np. zimne okłady, aparatura z aplikacja zimnego powietrza). Zatem gdy już znamy te pojęcia możemy iść dalej. Aby stosować masaż lodem warto przytoczyć kilka aspektów jego zbawiennego działania. Zatem od początku:

Działanie przeciwbólowe:

  • Stosowanie zimna powoduje hamowanie włókien C zgodnie z teoriąkontrolowanego przepustu rdzeniowego lub potocznie bramkowania bólu wg Melzacka i Walla. Włókna C są odpowiedzialne m.in. za przewodzenie bodźców bólowych zatem oddziałując zimnem to przewodnictwo zostaje zahamowane, a bodźce te nie docierają do wyższych pięter ośrodkowego układu nerwowego.
  • Zjawisko hipotermii powoduje ponadto obniżenie prędkości przepływu impulsów nerwowych o ok. 1,2-2m/s. Efektem tego jest podwyższenie progu odczuwalności bólu.
  • Stosowanie zimna obniża stężenie bradykininy, histaminy, serotoniny i mediatorów bólu. Jako, że ich obecność zwiększa wrażliwość nocyceptorów (receptorów bólu) to zmniejszenie ich stężenie będzie zmniejszało wrażliwość nocyceptorów w skórze i ich połączeń z proprioreceptorami
  • W warunkach zwiększonego ukrwienia tkanek (zjawisko to zachodzi w 2 fazie reakcji organizmu na zimno) następuje zwiększony dowóz tlenu, obniżenie stężenia kwasu mlekowego co sprzyja regeneracji mięśni po wysiłku fizycznym.
  • Warto zaznaczyć, że badania wykazały, że zwykły masaż manualny nie powoduje obniżenia stężenia kwasu mlekowego w mięśniach – a jest ogólnie stosowany po wszelkich wysiłkach fizycznych np. maraton. Tekst nt. badań można przeczytać TUTAJ

Zmniejszenie napięcia mięśniowego:

  • Zmniejszenie aktywności gamma motoneuronów
  • Zmniejszenie aktywności wrzecion mięśniowych
  • Obniżenie odpowiedzi na odruch rozciągania

Działanie przeciwobrzękowe:

  • Działanie zimna spowoduje zwiększenie filtracji włośniczkowej oraz zwiększenie odpływu chłonki

Działanie przeciwzapalne:

  • Poprzez obniżenie temperatury tkanek dochodzi do zmniejszenia aktywności mediatorów zapalenia np. kolagenozy. Czterokrotne zmniejszenie aktywności dochodzi już przy obniżeniu temperatury o 3 stopnie Celsjusza.

Poprawa funkcji kończyn:  

  • Poprzez wzrost siły mięśniowej i zwiększenia zakresów ruchu.
  • Takie skutki ochładzania utrzymują się 2-4 h po zabiegu także stosowanie zimna jest powszechnie używane w rehabilitacji i usprawnianiu.

 

Jeśli znamy już działanie zimna łatwo droga dedukcji wywnioskować gdzie znajdą zastosowanie. Zatem będą to:

  • choroby narządu ruchu  (stłuczenia, krwiaki i urazy tkanek miękkich bezpośrednio po urazie do 4-5 dni; obrzęki po złamaniach i zwichnięciach we wczesnym okresie; ostre zapalenie ścięgien, torebek stawowych i mięśni; przykurcze stawowe pourazowe),
  • choroby reumatyczne (ostre zapalenia stawów niezależnie od przyczyny – ostry okres RZS, ostry stan bólowy w chorobie zwyrodnieniowej stawów, ostry zespół zapalenia tkanek miękkich okołostawowych, napad dny moczanowej, blokady stawów w połączeniu z mobilizacją),
  • choroby układu krążenia (częstoskurcz napadowy, początkowy okres zakrzepowego zapalenia żył),
  • choroby układu nerwowego (bóle głowy pochodzenia naczyniowego, ostre stany zapalne splotów i nerwów obwodowych, rwa kulszowa, wzmożone napięcie mięśniowe powstające wskutek urazów oraz niedowładów spastycznych),
  • choroby przewodu pokarmowego (ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, zapalenie wyrostka robaczkowego, krwawienia),
  • inne schorzenia (obrzęk limfatyczny, krwawienie, hemoroidy, zapobieganie odleżynom, oparzenia, ostry ból zębów, zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy ustnej oraz szczęki górnej i żuchwy).

Jeśli mówimy o wskazaniach do stosowania masażu lodem i zastosowania zimna to nie sposób nie wspomnieć o sytuacjach gdy nie wolno nam go aplikować. Są to głównie:

  • stanach zapalnych w przewlekłym okresie choroby,
  • nadwrażliwości na zimno,
  • zespole Raynauda,
  • zapaleniu pęcherza moczowego i miedniczek nerkowych,
  • zapaleniu naczyń,
  • ciężkich schorzeniach serca i naczyń (silnie zmniejszona reaktywność naczyń),
  • stanach wyniszczenia i ogólnego osłabienia,
  • odmrożeniach,
  • zespole Sudecka.
  • Krioglobulinemia
  • Kriofibrynogemia

Z tym bagażem wiadomości możemy zacząć stosować zimno w postaci choćby aplikatorów do masażu lodem, zimnych okładów tzw. cold packów, zimną hydroterapię, zimne opatrunki, kriożel.

Jeśli jesteśmy już przy temacie zimna jako ciekawostkę warto opowiedzieć trochę o zabiegach kriochirurgicznych, w których dąży się do nieodwracalnego uszkodzenia patologicznie zmienionych tkanek.

Zabiegi kriochirurgiczne

Zabiegi te polegają na celowym i kontrolowanym niszczeniu tkanek wskutek ich zamrażania. Ponieważ zamrażanie tkanek powoduje zablokowanie zakończeń nerwów czuciowych, zabiegi te są bezbolesne. Przeważnie są one również bezkrwawe, jak również stosunkowo mało agresywne. Przy stosowaniu zabiegów kriochirurgicznych można niszczyć tkankę bardziej powierzchownie, niż ma to miejsce w przypadku elektrokoagulacji, co ma duże znaczenie w leczeniu schorzeń naskórka i nabłonka. Zaletą tej metody jest również możliwość kojarzenia jej z innymi metodami leczenia, np. z radioterapią, chemioterapią.

Wskazania do kriochirurgii

Wskazania do zabiegów kriochirurgicznych są coraz większe i obejmują między innymi:

  • choroby nowotworowe (nowotwory łagodne i mało zaawansowane nowotwory złośliwe skóry, warg i błon śluzowych jamy ustnej; nowotwory złośliwe trudno dostępne do leczenia chirurgicznego ze względu na swą lokalizację [jama ustna, gardło, nos, zatoki przynosowe]; guzy przysadki i szyszynki),
  • choroby oczu (krioekstrakcja soczewki w zaćmie, przewlekłe owrzodzenie rogówki o wirusowej etiologii),
  • choroby nosa, gardła i krtani (polipy; naczyniaki nosa jamy ustnej i krtani; brodawczaki; żylaki przegrody nosa, gardła i przełyku),
  • choroby dróg oddechowych (wczesne okresy nowotworu złośliwego tchawicy i oskrzeli),
  • choroby kobiece (nadżerki szyjki macicy),
  • choroby układu moczowego (brodawczaki; nowotwory złośliwe pęcherza moczowego),
  • inne schorzenia (guzy krwawnicze)

Zabiegi kriochirurgiczne praktycznie nie obarczają chorego, tak więc mogą być stosowane w każdym wieku i każdym stanie chorobowym, zarówno u chorych z niewydolnością krążenia, jak i z niewydolnością oddechową, z cukrzycą czy gruźlicą i innymi chorobami, stanowiącymi przeciwwskazania do tradycyjnych zabiegów chirurgicznych.

Pozdrawiam

Rafał Uryzaj

Podobne:

Aplikatory do lodu


Udostępnij

Komentarze

komentarze