Udostępnij

Zaburzeniem laktacji jest brak wydzielania mleka, zbyt skąpe wydzielanie mleka, najczęściej związane z niedostatecznym wykształceniem gruczołów piersiowych lub też anemizacją, chorobami ogólnymi, wyczerpaniem psychicznym matki, bolesnością przy karmieniu. Zaburzenia mogą istnieć w zakresie samego wydzielania mleka i mogą polegać bądź na niemożności opróżnienia sutka na skutek słabego odruchu ssania bądź na stałym wyciekaniu pokarmu spowodowanym niewydolnością włókien mięśniowych sutka.

Zaburzeniem laktacji jest brak wydzielania mleka, zbyt skąpe wydzielanie mleka, najczęściej związane z niedostatecznym wykształceniem gruczołów piersiowych lub też anemizacją, chorobami ogólnymi, wyczerpaniem psychicznym matki, bolesnością przy karmieniu. Zaburzenia mogą istnieć w zakresie samego wydzielania mleka i mogą polegać bądź na niemożności opróżnienia sutka na skutek słabego odruchu ssania bądź na stałym wyciekaniu pokarmu spowodowanym niewydolnością włókien mięśniowych sutka.

Istnieją metody indukowania laktacji polegającej na wywołaniu produkcji mleka przez stymulację piersi na dwa sposoby:

  • Hormonalnie – przyjmowanie hormonów lub ich analogów
  • Mechanicznie – odpowiedni masaż piersi oraz ssanie.

W trakcie procesu laktacji istotnym faktem jest to, że powstawanie pokarmu jest uzależnione od jego stałego i skutecznego usuwania.

Proces tworzenia i uwalniania pokarmu przebiega w fazach:

Odruch wytwarzania pokarmu (prolaktynowy):

Poprzez ssanie piersi następują pobudzanie zakończeń nerwów czuciowych, które zlokalizowane są w obrębie brodawki i otoczki. Bodźce te są przekazywane do podwzgórza, a następnie do płata przedniego przysadki mózgowej. Dzięki temu uwalniania jest prolaktyna, która pobudza pęcherzyki mleczne do wytwarzania pokarmu.
 

Odruch wypływu pokarmu (oksytocynowy):

Następuje poprzez drażnienie brodawki piersiowej i ssanie piersi co w następstwie powoduje pobudzanie zakończeń czuciowych nerwów, które znajdują się w skórze brodawki i otoczki.

Bodźce te wędrują do podwzgórza, dalej do tylnego płata przysadki mózgowej, co powoduje uwalnianie oksytocyny. Dzięki temu kurczą się komórki mięśniówki gładkiej wokół pęcherzyków i przewodów, co powoduje wypływ mleka z piersi.

Odruch oksytocynowy może być hamowany z różnych powodów takich jak stres, nikotyna, alkohol czy ból.

Może to powodować zablokowanie przedostawania się pokarmu do zatok mlecznych.

Jones i współautorzy badali grupę 36 kobiet, które urodziły przedwcześnie. Badania polegały na:

  • Odciąganiu pokarmu laktatorem jednocześnie z obu piersi
  • Odciąganie pokarmu laktatorem najpierw z jednej piersi, a później z drugiej
  • Wykonanie masażu, a następnie odciąganie pokarmu z piersi

Wyniki osiągane różniły się w zależności od stosowanej metody:

  • Odciąganie pokarmu laktatorem bez wcześniejszej stymulacji masażem na zmianę najpierw z jednej, a później z drugiej piersi dało wynik 51,3 g pokarmu
  • Wykonanie stymulacji gruczołów piersiowych masażem obu piersi, a następnie odciąganie pokarmu najpierw z jednej, a później z drugiej piersi laktatorem dało wynik 78 g pokarmu.
  • Odciąganie pokarmu laktatorem bez wcześniejszej stymulacji z obu piersi jednocześnie dało wynik 88 g pokarmu
  • Wykonanie stymulacji gruczołów piersiowych masażem obu piersi, a następnie odciąganie pokarmu z obu piersi jednocześnie dało wynik 125g pokarmu.

Badanie wykonane przez dr Zygmunta Prochowicza obejmowało natomiast grupę 9 kobiet. Z badania, w którym zastosowano autorski masaż leczniczy za zgodą lekarza u kobiet ze stwierdzonym zaburzeniem laktacji. Stosowano masaż obu piersi przez około 15 minut zakończony odciąganiem pokarmu.

Metodyka masażu

Część wstępna: poinformowanie o celu masażu i przygotowanie niezbędnych pomocy (jałowe gaziki, przegotowana ciepła woda, odciągacz pokarmowy).

Czynności higieniczno-dezynfekujące masażysty i położnicy: mycie i dezynfekcja rąk, zmycie brodawki sutkowej.

Część główna

Faza przygotowawcza:

  • masaż mięśni obręczy barkowej i okolicy przykręgosłupowej (głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, zwijanie – około 5 minut)
  • Palpacyjna ocena tkliwości bólowej gruczołu piersiowego.
  • Głaskanie powierzchowne gruczołu od podstawy do brodawki sutkowej 4-6 razy

Faza właściwa:

  • Głaskanie głębokie (do granicy bólu) gruczołu piersiowego – 2-4* razy
  • Zruszanie okrężne gruczołu w stosunku do podłoża 4-8* razy
  • Głaskanie głębokie gruczołu 4-8* razy
  • Opukiwanie gruczołu około 30* sek.
  • Głaskanie udrażniające 6-10* razy

*Ilość powtórzeń uzależniona jest od stanu klinicznego pacjenta.

Faza utrwalająca:

  • Głaskanie głębokie gruczołu 2-4* razy
  • Ruszanie okrężne gruczołu 2-4 razy
  • Głaskanie powierzchowne gruczołu 4-6 razy

Wybór:

  • Odessanie pokarmu przy pomocy odciągacza pokarmowego

lub

  • Karmienie w kontakcie „ciało do ciała

Wybór karmienie lub odessanie uzależniony był od stanu klinicznego pacjentki i noworodka.

Część końcowa

  • Zmycie przegotowaną wodą brodawki sutkowej, usunięcie wydzielonego pokarmu
  • Instruktaż pacjentki w zakresie higieny gruczołu piersiowego

 

Otrzymano wyniki stopnia natężenia bólu piersi według skali Mersky i Bogduk przed i po masażu

Pacjent

Wiek

Zalecenie do masażu

Stopień natężenie bólu przed masażem

Stopień natężenie bólu po masażu

1

24

Zbyt skąpe wydzielanie pokarmu

1

0

2

22

Zbyt skąpe wydzielani mleka

1

0

3

23

Zbyt skąpe wydzielani mleka

1

0

4

21

Nawał mleczny z obrzękiem i bolesnością sutków

3

1

5

23

Nawał mleczny z obrzękiem i bolesnością sutków

2

0

6

22

Nawał mleczny z obrzękiem i bolesnością sutków

2

1

7

21

Zmiany zapalne przewodów mlecznych

2

0

8

23

Zmiany zapalne przewodów mlecznych

2

0

9

22

Zbyt skąpe wydzielanie pokarmu

1

0

 

Ocena natężenie bólu według skali Mersky, Bogduk:

0 – brak bólu

1 – słaby ból

2 – silny ból bez interwencji farmakologicznej

3 – silny ból z koniecznością podawania środków przeciwbólowych

Wyniki powyższych badań prowadzą do wniosku, że zastosowana procedura masażu wpływa na zmniejszenie stopnia natężenia bólu, a tym samym mogła wpływać na normalizacje procesu laktacji.

Zatem na podstawie piśmiennictwa i badań można przyjąć, że masaż leczniczy jest skutecznym sposobem utrzymania laktacji i sposobem na złagodzenie dolegliwości bólowych piersi.

Podobne tematy:

Masaż Wilbarger

Zaburzenia w układzie mięśniowym – implanty piersiowe


Udostępnij

Komentarze

komentarze