Udostępnij

Pojęcie masążu kojarzy nam się głównie z masażem nas samych – ludzi 🙂 spotkałem się już wcześniej z pojęciem fizjoterapii zwierząt natomiast pierwszy raz poznałem osobę, która bezpośrednio zajmuje się masażem koni sportowych. Pani Maria Soroko jest specjalistką od tego rodzaju masażu oraz techniki termograficznej w treningu koni. Zapraszam zatem na bardzo ciekawy tekst.

Pojęcie masążu kojarzy nam się głównie z masażem nas samych – ludzi 🙂 spotkałem się już wcześniej z pojęciem fizjoterapii zwierząt natomiast pierwszy raz poznałem osobę, która bezpośrednio zajmuje się masażem koni sportowych. Pani Maria Soroko jest specjalistką od tego rodzaju masażu oraz techniki termograficznej w treningu koni. Zapraszam zatem na bardzo ciekawy tekst.

Wstęp

W ostatnich latach wzrasta w Polsce zainteresowanie fizjoterapią koni. Związane jest to z wcześniejszym rozwojem profilaktyki prozdrowotnej koni sportowych w krajach zachodniej Europy oraz USA, gdzie wiedza z zakresu rehabilitacji konia jest już daleko rozwinięta.
Świadomość potrzeby profilaktyki prozdrowotnej związana jest to ze stawianiem przed końmi sportowymi wysokich wymagań fizycznych oraz wykonywanie przez nie nienaturalnych ćwiczeń, które mogą przyczynić się do pojawiania się kontuzji. Urazy układu mięśniowo – szkieletowego pojawiają się głównie w kończynach piersiowych oraz kręgosłupie. Do najczęstszych schorzeń koni sportowych można zaliczyć zapalenie ścięgna, więzadeł, stawów, pochewek dystalnych odcinków kończyn piersiowych oraz zapalenie wyrostków kolczystych odcinka piersiowego, schorzenia stawów biodrowo – krzyżowych, zapalenie mięśni przykręgosłupowych oraz lędźwiowe i krzyżowe ich naciągnięcia. W konsekwencji jeździec zmuszony jest przerwać treningi lub zwolnić ich tempo dla rozpoczęcia procesów leczenia. Umiejętność diagnozowania stanu mięśni, przy użyciu rąk może znacznie złagodzić te problemy lub im zapobiec. Pozwala bowiem ocenić kondycję fizyczną konia, prawidłowość doboru treningów czy dopasowanie sprzętu jeździeckiego.
Nowoczesne kierunki terapii manualnej koni poprzez masaż pojawiają się małymi krokami w Polsce. Przełamują stare konwenanse w profilaktyce prozdrowotnej koni, a masaż powoli znajduje uznanie wśród lekarzy medycyny weterynaryjnej, trenerów i jeźdźców sportowych oraz hodowców. Wzrostowi zainteresowania tą tematyka sprzyja jej bogata dostępność w literaturze, gdzie zamieszczanych jest wiele informacji na temat nowoczesnych metod profilaktycznych w utrzymaniu dobrej kondycji i zdrowia konia.
Masaż jest formą terapii manualnej koni, której zasady, funkcje oraz podział są ściśle wzorowane z masażu ludzkiego. Powszechnie stosuje się u koni masaż klasyczny : sportowy, profilaktyczny oraz relaksacyjny (Ryc. 1). Z masaży specjalistycznych praktykuje się masaż punktowy oraz mięśniowo – powięziowy.
Praktyka masażu klasycznego nie wymaga wykształcenia weterynaryjnego. Jednak do świadomego wykonywania masażu potrzebne są nie tylko dobre chęci, ale również bardzo dobra znajomość anatomii i fizjologii ciała konia. Należy również pamiętać o cierpliwości i życzliwym podejściu do konia oraz o podstawowych zasadach bezpieczeństwa pracy przy koniu.

Ryc.1 Zabieg masażu sportowego

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc.1 Zabieg masażu sportowego

Warsztaty z masażu koni

Warsztaty masażu skierowane są do jeźdźców i opiekunów koni, którzy chcą nauczyć się podstaw wykonywania masażu klasycznego. Warsztaty umożliwiają wstępne opanowanie rutyny zabiegu i dają podstawy do dalszego pogłębiania wiedzy na ten temat. W części teoretycznej warsztatów przedstawiona jest anatomia i fizjologia konia. Uczestnicy zapoznają się z podstawami układu kostnego. W szczególności uwzględnione są elementu struktur kostnych, które można wyczuć pod palcami podczas wykonywania zabiegu. Ułatwia to lokalizację i przyczep mięśni szkieletowych. Uczestnicy zapoznają się też z budową i fizjologią pracy mięśni. Przedstawione są funkcje i przyczepy około 30 mięsni zlokalizowanych w kończynie piersiowej, szyi, grzbiecie i kończynie miednicznej, które najczęściej ulegają kontuzjom.
Opisane są również założenia związane z zasadami wykonywania masażu oraz jego stałe komponenty : tempo, rytm, ucisk, kierunek, częstość oraz kolejność.  Zajęcia praktyczne z nauki wykonywania masażu uwzględniają lokalizację struktur kostnych, a następnie umiejscowienie i obrysowanie na koniu konturów poszczególnych mięśni, z przebiegiem ich włókien mięśniowych (Ryc. 2). Nauka chwytów odbywa się na poszczególnych mięśniach szyji, kończyny piersiowej, grzbietu oraz kończyny miednicznej.
 


Rycina 2. Koń z zaznaczonymi mięśniami powierzchownymi i głębokimi

Zapewnianie regularnych zabiegów masaży powoduje, że koń jest bardziej rozluźniony podczas treningu i chętny do pracy. Masaż przyśpiesza regenerację uszkodzonych tkanek mięśniowych i ścięgnistych oraz zwiększa przepływ limfy z dystalnych odcinków kończyn. W konsekwencji poprawia kondycję fizyczną, zwiększając rozpiętość ruchów.
Zauważono też pozytywne efekty psychiczne u masowanych koni. Pod wpływem stałych zabiegów stają się one bardziej spokojne, chętne do współpracy i mniej zdenerwowane podczas codziennych zabiegów pielęgnacyjnych. Dodatkowym atutem masażu jest budowa bliższych relacji pomiędzy człowiekiem a koniem. Masaż uczy zaufania do człowieka. Jest to szczególnie ważne dla koni z trudnym charakterem lub po ciężkich przejściach.
Dla osiągnięcia korzystnych efektów masaży, należy najpierw przekonać i przyzwyczaić konia. Dlatego pierwszy masaż jest zabiegiem odczulającym, który przyzwyczaja do ręki masażysty i stosowanych chwytów. Jest on wykonywane najczęściej w boksie, gdzie koń czuje się bezpieczny i spokojny. Zabiegi masażu wykonuje się regularnie co 2 tygodnie dla koni będących w intensywnym treningu sportowym a dla koni w średnio intensywnym treningu co 3 – 4 tygodnie.
Przy regularnych masażach lokalizuje się miejsca wrażliwe i napięte, które mogą przyczynić się do pojawienia kontuzji. Pozwala to prowadzić opiekunom i jeźdźcom stałą obserwację i odpowiednią pielęgnację konia, dla ochrony przed wystąpieniem urazów. Nauka fizjologii ciała konia i jego reakcji obronnych na kontuzję oraz obciążenia treningowe zachęca do pogłębiania wiedzy o tej naturalnej formie terapii manualnej.

Diagnostyka na podczerwień – termografia

W praktyce masażu koni uzupełniającą metodą diagnostyczną może być termografia. Jest to bezinwazyjna technika, której działanie opiera sie na odczytywaniu poziomu emitowanego ciepła z badanej powierzchni. Odczyt odzwierciedla zwiększony przepływ krwi w danym obszarze, co może świadczyć o lokalnym stanie zapalnym. Wynikiem pomiaru jest termogram, gdzie każdej temperaturze przepisywana jest inna barwa (Ryc.3).  

 
Rycina 3. Zdjęcie termograficzne konia.

Wykazano przydatność termografii w medycynie weterynaryjnej w diagnozowaniu schorzenia dystalnych odcinków kończyn, związanych z ropnym zapaleniem kopyta, ochwatu, syndromu trzeszczki, zapalenia ścięgna, zapalania stawu kolanowego i stępu (Purohit, McCoy 1980, Vaden i wsp 1980, Turner i wsp 1983, Turner 1991). Metoda ta diagnozuje schorzenia kręgosłupa związane z lokalizacją obszarów dysfunkcji nerwu odcinka piersiowo – lędźwiowego (Schweinitz 1999), zmianą lokalizacji trzeciego kręgu odcinka lędźwiowego (Purohit i McCoy 1980) oraz z nadgrzebieniowym i międzykolcowym zapaleniem więzadła i międzykręgowym zapaleniem stawów (Fonseca i wsp. 2006) .
Technika termograficzna w praktyce masażu jest przydatna w lokalizowaniu obciążeń treningowych oraz wczesnych stanów zapalnych, nawet do 2 tygodni przed wystąpieniem klinicznych oznak schorzenia (Turner 1991). Dodatkowo za pomocą kamery można sprawdzić zgodność doboru siodła na postawie wytworzonego podczas jazdy ciepła pomiędzy siodłem a grzbietem.
Metoda ta nie jest jeszcze doceniana w Polsce, z powodu małej ilości wykonywanych badań oraz ze względu na wysoki kosztu sprzętu.

Zakończenie

W Polsce nie ma ustawy prawnej dotyczącej zabiegów fizjoterapeutycznych koni poprzez terapię manualną. Dlatego masaż może być wykonywane przez każdego, w przeciwieństwie do państw, gdzie jest on oficjalnie uznany za formą fizjoterapii koni. Osoba wykonująca ram masaż musi mieć uprawnienia oraz zgodę lekarza medycyny weterynaryjnej na wykonywanie zabiegu. W Ameryce powstało Stowarzyszenie Masażystów, które zrzesza wszystkich końskich terapeutów na świecie. Jego głównym celem jest pomoc w edukacji osobom rozpoczynającym karierę masażysty, a także propagowanie terapii manualnej koni na całym świecie.

Mgr inż. Maria Soroko: instruktor British Horse Society, absolwentka kierunku Zootechnika Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Uniwersytetu Aberystwyth w Walii – kierunek Equine Science, specjalistka z masażu koni (Equine Body Worker) oraz techniki termograficznej w treningu koni.

Kontakt:
Maria Soroko
Masaż Sportowy i Termowizja
www.eqma.pl

 

Podobne tematy:

Masażystka koni

Masaż relaksacyjny psów Gasa

Masaż zwierząt zacieśnia więzi stadne, rodzinne, emocjonalne

Literatura

Fonseca B.P.A., Alves A.L.G., Nicoletti J.L.M., Thomassian A., Hussini C. A., Mikaik S.:2006. Thermography and ultrasonography in back pain diagnosis of equine athletes. J. Eq. Vet. Sc., 26, 507-516.
Purohit R. C., McCoy M.D.:1980. Thermography in diagnosis of inflammatory process in the horse. Am. J. Vet. Res., 41, 1167-1174
Schweinitz Von D.G.:1999.Thermographic diagnosis in equine back pain. Vet. Clin. North Am. Eq. Pra., 15, 161-177.
Turner T.A., Fessler J.F., Lamp M., Pearce J.A, Geddes L.A.:1983. Thermographic evaluations of podotrochlosis in horses. Am. J. Vet. Res., 44, 535-539.

Turner T.A.:1991. Thermography as an aid to the clinical lameness evaluation. Veterinary Clinical of North America: Equine Practice, 7, 311-338.

Vaden M.F., Purohit R.C, McCoy M.D., Vaughan J.T.: 1980. Thermography: a technique for subclinical diagnosis of osteoarthritis. Am. J. Vet. Res., 41, 1175- 1180.
 


Udostępnij

Komentarze

komentarze