Udostępnij

Kciuk jest jednym z najbardziej praktycznych i potrzebnych części ciała. Jak często możemy zauważyć to u dziecka w macicy wkładającego go sobie do ust, kciuk jest pierwszym narzędziem poprawiającym samopoczucie. W przeciągu życia jest on cały czas nieświadomie używany, przez co łatwo zapomnieć, jak bardzo jest niezbędny w codziennym życiu. Tak właśnie jest, dopóki nie dozna urazu.

Kciuk jest jednym z najbardziej praktycznych i potrzebnych części ciała. Jak często możemy zauważyć to u dziecka w macicy wkładającego go sobie do ust, kciuk jest pierwszym narzędziem poprawiającym samopoczucie. W przeciągu życia jest on cały czas nieświadomie używany, przez co łatwo zapomnieć, jak bardzo jest niezbędny w codziennym życiu. Tak właśnie jest, dopóki nie dozna urazu.

Wyobraźmy sobie trzymanie szklanki wody bez kciuka czy zakładanie spodni, pisanie ołówkiem lub używanie pędzla. Chociaż ci, którzy mają problem z kciukami często próbują sobie radzić, można z łatwością sprawdzić na czym polegają takie trudności poprzez przyklejenie kciuków do dłoni choćby na dzień.  

Opuszek kciuka jest bogato obdarzona receptorami czuciowymi i jest powiązana z receptorami mózgu odbierając w ten sposób więcej informacji, niż większość pozostałych części ciała. To czyni kciuk wyjątkowo praktycznym narzędziem palpacji. Podczas gdy wiele artykułów wspomina sporo o wykluczeniu kciuka z terapii masażem, niniejszy artykuł proponuje w jaki sposób chronić kciuk, tak aby móc używać go dożywotnio.

Anatomia kciuka

Kolumna (kompleks) kostno-stawowa kciuka wraz z stawem nadgarstka składa się z pięciu kości : łódeczkowej, czworobocznej większej, pierwszej śródręcza i dwóch paliczków. Cztery stawy wewnątrz kolumny pozwalają na zgięcie, wyprostowanie, odwodzenie, przywodzenie i rotację kciuka.  Jedynie staw panewkowy oferuje szerszy zakres niż staw siodełkowy kciuka, który pozwala na ruch w każdej płaszczyźnie. Jako że kciuk jest przyłączony bliżej niż reszta palców, oferuje on dłoni nieodłączną strukturalną przewagę,  szczególnie w chwytaniu, opozycji i apozycji.

W przeciwieństwie do swojej sporej mobilności, kciuk może być również użyty jako solidna struktura do ucisków. W pracy samodzielnej mo zna u zywać kciuka do kompresji tkanek.  W połączeniu z pozostałymi palcami (szczególnie z palcem wskazującym i serdecznym), kciuk może być użyty do pociągnięcia tkanek i do zastosowania ścisku, który można przyrównać do szczypiec, płaskiego ścisku (jak w przypadku klamerki) oraz ruchu przypominaj acego międzynarodowy gest liczenia pieniądzy. Każda z tych technik oferuje szeroką możliwość w pracy manualnej terapeuty jak również stałe prawdopodobieństwo kontuzji, powtarzającego się obciążenia i dalszej dysfunkcji stawów kciuka. 

Podczas gdy kciuk jest niewątpliwie użytecznym narzędziem w terapii masażem, może być on nieodpowiednio używany i nadwyrężany przez złe mechaniczne nawyki. Głaskanie wykonywane za pomocą kciuków ustawionych jeden obok drugiego przewiduje ucisk przez kolumnę kostno-stawową i na powierzchniach stawowych w sposób chroniący więzadła. Jednakże głaskanie wykonywane za pomocą opuszków kciuków może wywołać wykrzywienie stawów kciuka i doprowadzić do powolnego, pozornie niewinnego rozciągnięcia się więzadeł po stronie łokciowej.

Kciuk narciarza (znany również jako kciuk leśniczego) rozwija się z powodu zwichnięcia lub naprężenia (zwykle mocnego) równoległego więzadła pobocznego łokciowego będącego częścią stawu sródręczno-paliczkowego. Konsekwencją tego może być niestabilność i osłabienie kciuka, bolące stawy, a w końcu artretyzm i pogorszenie stanu stawów.  Ten typ urazu może przytrafić się nagle na przykład przy upadku na otwartą dłoń (szczególnie w trakcie trzymania kijków narciarskich) lub może wystąpić z powodu chronicznie powtarzanego rozciągania więzadła, jak to ma miejsce przy słabym zastosowaniu biomechaniki przy masażu.

Po nagłej kontuzji kciuk może spuchnąć i zsinieć, jednak czasem ból może nie pojawić się wcześniej niż po dniu lub dwóch a nawet i po kilku tygodniach. Kiedy więzadła są zerwane, interwencja chirurgiczna może okazać się potrzebna albo leczenie może opierać się na założeniu szyny unieruchamiającej, gipsu i odpoczynku. Zalecane mogą być również ćwiczenia przywracające zakres ruchów, chociaż mogą minąć tygodnie, a nawet miesiące aż pełna sprawność powróci. Ten typ urazu jest zazwyczaj bardziej dostrzegalny niż podobne efekty wywołane powtarzającym się nadmiernym rozciąganiem włókien spowodowanym złymi nawykami. Niemniej jednak ich rezultaty mogą być podobne wraz z definitywną bolesną stratą funkcji kciuka.

Poza zwichnięciami związanymi z upadkami i złą mechaniką kciuka, jego dysfunkcja może również uniemożliwiać uderzenie zaciśniętą pięścią, grę w kręgle (która również może wywołać uszkodzenie nerwu palcowego) oraz chroniczne zwichnięcia związane z nadużywaniem kciuka przy pisaniu SMS-ów i grach wideo. Następujące wskazówki mogą być przydaten w zapobieganiu urazom.

  • Przy zastosowaniu statycznego ucisku za pomocą kciuka należy być pewnym, że nacisk przechodzi przez całą kolumnę. Aby to osiągnąć, czubek kciuka (nie opuszek) dotyka powierzchni nacisku. Kolumna razem z kością łokciową jest utrzymywana jako prosta linia, od końca łokcia, aż do czubka kciuka.
  • Przy głaskaniu w trakcie masażu, czubek kciuka, a nie jego powierzchnia  łokciowa, jest odpowiedzialna za głaskanie.
  • W trakcie głaskania kciuki powinny być ułożone do siebie równolegle. Należy unikać ustawiania ich czubkami do siebie, gdyż może to wywołać wykrzywienie stawów.
  • Kiedy można zastosować inne narzędzie (łokieć, paliczki środkowe itd.), należy z nich skorzystać.
  • Należy ograniczyć gry wideo i pisanie SMS-ów, a w zamian nauczyć się korzystać z funkcji tworzenia wiadomości za pomocą głosu.
  • Przy jeździe na rowerze, na deskorolce czy przy innych sportach powinno się założyć ochraniacze na dłonie i na nadgarstki.
  • I co najważniejsze, przy stałym bólu kciuka lub kiedy uraz już nastąpił trzeba poszukać profesjonalnej pomocy, zanim kontuzja się rozwinie.

Autor: Judith DeLany, LMT


Udostępnij

Komentarze

komentarze