Udostępnij

Tekst jest kontynuacją części 2 tekstu, który ma na celu uświadomienie, że ból dplnego odcinka kręgosłupa może miec wiele przyczyn i z tego powodu zawsze należy wziąć pod uwage nie tylko przyczynę mięśniową, gdzie często stosowany jest masaż. W poprzedniej części (CZYTAJ TUTAJ) mówiliśmy o  konkretnych przyczynach bólów. Dzisiaj kolejna dawka.

Zakażenia

Tekst jest kontynuacją części 2 tekstu, który ma na celu uświadomienie, że ból dplnego odcinka kręgosłupa może miec wiele przyczyn i z tego powodu zawsze należy wziąć pod uwage nie tylko przyczynę mięśniową, gdzie często stosowany jest masaż. W poprzedniej części (CZYTAJ TUTAJ) mówiliśmy o  konkretnych przyczynach bólów. Dzisiaj kolejna dawka.

Zakażenia

W diagnostyce bólów dolnego odcinka kręgosłupa ważne jest aby zawsze brać pod uwagę właśnie zakażenia. Źródłem infekcji mogą być gronkowce (głównie osoby młode), a zakażenie dochodzi poprzez układ oddechowy. U osób dorosłych wrotami zakażenia jest najczęściej układ moczowo-płciowy a patogenem pałeczka Gram-ujemna. Innym rodzajem zakażenia mogą być zakażenia ran pooperacyjnych kręgosłupa i powstające w ten sposób ropnie, które w dalszej kolejności mogą powodować proces zapalny przestrzeni międzykręgowych i ból okolicy krzyżowej.

Innymi powodami bólów mogą być ropne zapalenia kości, które dają bóle krzyża. Długotrwała infekcja kości może być spowodowana np przez Pałeczkę Brucelozy, która zajmuje najczęściej trzony kręgów, krążki międzykręgowe a czasem także kości miednicy.

Infekcje gruźlicze natomiast powodują zmiany w obrębie części gąbczastej trzonów kręgowych, co powoduje w połączeniu z uogólnioną osteoporozą zapadanie się kręgów, a postępujący proces może powodować destrukcję korowej części kręgów i krążków międzykręgowych. Mogą pojawiać się objawy neurologiczna na skutek ziarniny gruźliczej, uciskającej rdzeń kręgowy. Osoby cierpiące na takie schorzenie najczęściej są osłabieni, cierpią na brak łaknienia, szybko tracą masę ciała, pocą się nocami i gorączkują. Podobne objawy mogą występować podczas zespołu upośledzonej odporności (AIDS). Dochodzi w tym schorzeniu również do bólów całego kręgosłupa w szczególności dolnego odcinka kręgosłupa.

Zaburzenia metaboliczne

Osteoporoza – jest najczęściej występującą przyczyną metaboliczną bólów dolnego odcinka kręgosłupa. Charakteryzuje się zmniejszeniem masy kostnej w stosunku do jednostki objętości kostnej przy zachowaniu procentowego udziału poszczególnych składników tkanki kostnej. Pierwszymi kośćmi, które są dotykane takimi zmianami są zazwyczaj trzony kręgowe gdyż zbudowane są one głównie z bogato unaczynionej tkanki gąbczastej. Choroba ta dotyka głównie kobiety po menopauzie ze względu na spadek poziomu estrogenu. W dalszym przebiegu choroby dochodzi do zmniejszenia wysokości ciała, pogłębienia kifozy piersiowej. Może dochodzić do licznych złamań kompresyjnych trzonów kręgowych najczęściej kręgów Th12 i L1.

Choroba Pageta – w tej chorobie główną dolegliwością jest ból krzyża. W schorzeniu tym dochodzi do miejscowej, nadmiernej i chaotycznej przebudowy części gąbczastej kości co powoduje deformacje kręgów  i liczne objawy kliniczne spowodowane uciskiem korzeni nerwowych i zwężeniem kanału kręgowego.

Cukrzyca – choroba ta oddziałuje na kręgosłup lędźwiowo-krzyżowy w różnoraki sposób. Powoduje przyspieszenie procesu zwyrodnieniowego krążków międzykręgowych, zwiększa ryzyko kręgozmyku.

Nowotwory

Bóle dolnego odcinka kręgosłupa mogą być spowodowane również guzami kręgosłupa, rdzenia i kanału kręgowego. Można je podzielić na złośliwe i łagodne oraz zewnątrzoponowe i wewnątrzoponowe. Guzy łagodne mogą powstawać w tkankach miękkich, kręgach, strukturach nerwowych takich jak korzenie nerwowe i opony. Jednym z takich guzów może być kostniak kostninowy, który powoduje bardzo silne bóle w okolicy krzyżowo-lędźwiowej nasilający się głównie w nocy. Guzy usadowione są często w okolicy łuków kręgów. Inne guzy łagodne kanału kręgowego to naczyniaki i włókniaki zarodkowe (zewnątrzoponowe); oponiaki uciskające rdzeń (wewnątrzoponowe).

Guzy złośliwe są najczęściej wynikiem przerzutów z odległych struktur ciała i rzadko występują jako nowotwór pierwotnie powstały. Przykładem nowotworu  pierwotnego może być szpiczak mnogi, który umiejscawia się tkance kostnej gąbczastej ze współtowarzyszącym bólem krzyża. Guzy złośliwe będące wynikiem przerzutów najczęściej zlokalizowane są w kręgosłupie z powodu bogatego unaczynienia żylnego. Ból krzyża towarzyszący temu schorzeniu często wyprzedza zmiany radiologiczne, a zmiany kostne mogą mieć charakter powiększenia masy kostnej lub jej destrukcji.

Bóle przeciążeniowe i pourazowe

Ostre  i przewlekłe dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowo-krzyżowej – bóle takie są najpowszechniejsze u kobiet w ciąży, szczególnie u tych które nie uprawiały żadnej z form aktywności fizycznej. Spowodowane to jest słabym aparatem mięśniowym, otyłością i hiperlordozą lędźwiową, będącą głównym powodem przeciążenia tej okolicy kręgosłupa. U wielu osób ból dolnego odcinka kręgosłupa jest trudny do jasnego zidentyfikowania i mija spontanicznie po około sześciu tygodniach od jego wystąpienia. Długo utrzymujący się ból, który nie ma potwierdzenia radiologicznego może dawać przypuszczenie iż jest to skutek uszkodzenia krążka międzykręgowego lub powierzchni stawów międzykręgowych.

Generalnie rzecz biorąc przeciążenia mogą powstawać na skutek urazów mechanicznych ( uderzenia, szarpnięcia, skręcenia itp.), nagłego zadziałania sił mięśniowych, prowadzące do zerwania struktur mięśniowych, ich naderwania bądź oderwania przyczepu mięśniowego od kości. Sumowanie się mikrourazów może być również przyczyną bólów dolnego odcinka kręgosłupa; są to powtarzające się wzorce ruchowe, prowadzące do zmęczenia struktur, a w konsekwencji ich stopniowa destrukcja z pęknięciami i złamaniami włącznie. Z innych urazów fizycznych należy też wymienić działanie niskich temperatur, szybkie oziębienia, nadmierne wilgocenie środowiska pracy.

 

Podwichnięcie powierzchni stawowych stawów międzykręgowychta przyczyna powoduje poważne bóle krzyża, które związane są ze stanem zapalnym błony maziowej, nadmiernym napięciem torebki stawowej i niestabilnością kręgów. Ból taki charakteryzuje się zmiennością, zależnie od lokalizacji i nasilenia procesu zwyrodnieniowego i zapalnego.

Złamania kompresyjne najczęstszą ich przyczyną są upadki i dotyczą dolnych kręgów piersiowych i górnych lędźwiowych. Złamania takie najczęściej występują przy współistniejącej osteoporozie i guzach złośliwych.

Szczelina łuku kręgowego, kręgoszczelina, kręgozmykw przypadku kręgozmyku możemy mówić o dwóch przypadkach; pierwszy z nich to kręgozmyk ku przodowi, gdzie trzon z przednią częścią łuku i wyrostkami stawowymi górnymi przesuwa się ku przodowi ( wraz z całym kręgosłupem znajdującym się powyżej). Tylna część łuku z wyrostkami stawowymi dolnymi i wyrostkiem kolczystym pozostaje na miejscu. Powstaniu kręgozmyku przyczyniają się osłabienie i rozluźnienie przede wszystkim aparatu więzadłowego, który łączy ze sobą kręgi jak również osłabienie mięśni tułowia, hiperlodroza lędźwiowa i otyłość. Drugi przypadek to kręgozmyk ku tyłowi, w którym ku tyłowi przemieszcza jedynie trzon kręgowy bez uszkodzenia łuku kręgowego. Powoduje to dolegliwości w postaci bólów odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa lub bóle o typie ischialgicznym.

W przypadku kręgoszczeliny dochodzi do przerwania ciągłości łuku bez przesunięcia trzonu i przedniej części łuku. Ten stan może trwać lata bez przechodzenia w kręgozmyk. Dopiero w przypadku większego wysiłku lub pracy w pochyleniu tułowia do przodu może dojść do przejścia w taki stan. Dolegliwości to przede wszystkim bóle okolicy lędźwiowo-krzyżowej powolne , narastające lub nagłe. Bóle mogą promieniować do pośladków i kończyn dolnych utrudniając siadania i wstawanie.

Przyczyny mechaniczne

uwarunkowania mięśniowo-szkieletowe – powodem bólów są często mięśnie a dokładnie dysbalans mięśniowy, spowodowany osłabieniem jednej partii mięśniowej i wzmożonym napięciem ich antagonistów. Wyróżniamy ból mięśniowo-powięziowy, dotyczący głównie osób w wieku średnim i obejmuje okolice lędźwiowo-krzyżową. Dotyczy to głównie mięśni przykręgosłupowych i mięśni pośladkowych. Wzmożone napięcie grupy prostowników kręgosłupa odcinka lędźwiowego powoduje powiększenie lordozy lędźwiowej, powstanie punktów spustowych tej okolicy, osłabienia mięsni brzucha i przewlekły ból okolicy dolnego odcinka kręgosłupa. Taki przewlekły stan powoduje też zwężenie otworów międzykręgowych i ucisk na korzenie nerwowe. Ból może powstać również w skutek urazów przyczepów mięśni powodując stan zapalny.

Ból mogą powodować schorzenia związane z pojedynczymi mięśniami jak zespół mięśnia gruszkowatego, bóle pochodzące z mięśnia biodrowo-lędźwiowego, czworobocznego lędźwi oraz innych mięśni w obrębie okolicy lędźwiowo-krzyżowej, których dysfunkcja daje projekcję bólową do tejże okolicy.

Idiopatyczna skolioza lędźwiowa– schorzenie to może powodować ból dolnego odcinka kręgosłupa u dorosłych. Progresja skrzywienia może pogłębiać się stale lecz w niewielkim stopniu. Częściej dochodzi do skoliozy wtórnej, lewostronnej co powoduje skośne ustawienia miednicy. Próba prawidłowego ustawienia miednicy powoduje zachwianie kompensacji tułowia, a dalej do zmian zwyrodnieniowych i bólów dolnego odcinka kręgosłupa.

Inne czynniki patologiczne– aby zdiagnozować inne czynniki należy dokładnie przeprowadzić wywiad i ocenę kliniczną. Do innych schorzeń powodujących ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej można zaliczyć choroby ginekologiczne (przemieszczenia macicy, procesy zapalne macicy i jajników itp.), zespół przedmiesiączkowego napięcia, ciąża, zapalenia gruczołu krokowego, kamica nerkowa, schorzenia żołądka, dwunastnicy, trzustki, pęcherzyka żółciowego.

Zaburzenia naczyniowe

Tętniak rozwarstwiający aorty brzusznej – schorzenie to może powodować silne bóle dolnego odcinka kręgosłupa i imitować ból wywołany przez przepuklinę jądra miażdżystego lub guz. Bardzo ważna jest w tym przypadku szybka diagnoza w celu zapobiegania pęknięciu tętniaka. Ból ma charakter świdrującego głębokiego bólu w okolicy lędźwiowej lub miedniczej, chory porusza się za pomocą drobnych kroczków i cierpi na syndrom zimnych stóp. Dochodzą do tego promieniujące bóle do pachwiny przy badaniu palpacyjnym brzucha, zanik tętna na obwodzie i szmer przy osłuchiwaniu aorty brzusznej.

Zakrzepowa niedrożność rozwidlenia aorty brzusznej – to schorzenie również może imitować dolegliwości związane z przepukliną jądra miażdżystego. Dolegliwości to głównie męczliwość kończyn dolnych w spoczynku i podczas wysiłku, chromanie przestankowe ( skutek bólów w obrębie pośladków i ud). Podczas codziennych czynności pojawiają się bóle krzyża, miednicy i kończyn dolnych.

Problemy psychoneurotyczne i socjalne

Chory histeryczny – bóle dolnego odcinka kręgosłupa u takiego pacjenta są pochodzenia podświadomego, na skutek naśladowania objawów do realizacji celów jakie chory chce osiągnąć. Bóle takie mogą występować rzeczywiście; są one jednak skutkiem lęku i nieadekwatnych mechanizmów obronnych niż rzeczywistych dysfunkcji. Lęk powoduje wzmożone napięcie mięśni i wzmaga ból, potęgując objawy chorego. Jest to mechanizm błędnego koła gdyż objawy chorego wzmagają dalej napięcie mięśniowe zamykając ten łańcuch skutkowo-przyczynowy. Problemy histeryków mają swoje źródło głównie w problemach rodzinnych, finansowych, kłopotach w pracy. Podczas badania stwierdza się wzmożone odruchu ścięgniste, a podczas ruchu zginania tułowia w przód występuje objaw „koła zębatego”. Twarz chorego jest maskowata, dochodzi czasem do połowicznego odrętwienia ciała, „skarpetkowy i rękawiczkowy” brak czucia.

Chory symulujący i roszczeniowy – symulanci skarżą się głównie na bóle krzyża, biorąc pod uwagę korzyści, które mogą wynieść z tego zdarzenia. Pacjenci roszczeniowi (celem są korzyści finansowe) zapewniają, że jedynym celem jest pozbycie się bólów. W takim przypadku należy zastosować odpowiednie testy aby zdyskredytować  zamiary symulanta.

 

Jak widać przyczyn jest tak wiele, że należy czasem mocno zastanowić się czy masaż rzeczywiście będzie najlepszym rozwiązaniem i czy konieczna jest konsultacja lekarska.

Pamiętajcie – po pierwsze nie szkodzić!

Pozdrawiam

Rafał Uryzaj

 

 

 

 

 

 


Udostępnij

Komentarze

komentarze